Polonia XXI wieku. Podsumowanie cyklu debat

W imieniu młodej Polonii głos zabrali: Jakub Staniewski – prezes Polskiego Stowarzyszenia Młodzieży w USA, reprezentujący Amerykę Północną i Południową, Krystian Klekot – sekretarz Koła Polskich Studentów na Uniwersytecie w Sorbonie występujący w roli rzecznika młodzieży z Europy Zachodniej oraz Paweł Szutow – członek Klubu Studenta Polonijnego Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”, przedstawiający sytuację Polaków na Wschodzie.

I tak w przypadku obu Ameryk zaprezentowano problemy i wyzwania tamtejszej Polonii wskazując na utrudnienia w przekazywaniu znajomości języka polskiego z pokolenia na pokolenie, co może być pewnym paradoksem zważywszy na niezwykle rozwiniętą sieć szkolnictwa polonijnego oraz – zwłaszcza w przypadku Stanów Zjednoczonych Ameryki – jego wieloletnią tradycję oraz poziom organizacyjny.

Europa Zachodnia to kwestia kultywowania polskiej tożsamości oraz dostęp do szkół z polskim programem nauczania. Wyzwaniem staje się atrakcyjność zajęć edukacyjnych, które powinny łączyć nowoczesne sposoby nauczania z przekazem kulturowym specyficznym dla polskiej tradycji narodowej.

Wschód to głównie problemy językowe. Okazuje się bowiem, że pomimo geograficznej bliskości z macierzą znajomość polskiej mowy i pisma (opartej na alfabecie łącińskim) jest mocno zróżnicowana. Dla przykładu na terenie Rosji – znikoma, zaś w granicach Ukrainy przynajmniej zadawalająca. Tendencją jest jednak stopniowe zanikanie umiejętności językowych. Być może wynika to z życiowej perspektywy młodych Rosjan polskiego pochodzenia, którzy swoją przyszłość chętniej sytuują w Europie Zachodniej niż w Polsce, co daje się również zauważyć na terenach Ukrainy i Białorusi coraz bardziej utożsamiających się z ideałami globalizacji reprezentowanej dla przykładu przez Unię Europejską.

To był głos młodego pokolenia. Reprezentancji instytucji rządowych oraz organizacji sprawujących pieczę nad Polonią i Polakami za granicą akcentowali bardziej generalne aspekty podtrzymywania polskości.

Jan Dziedziczak, Sekretarz Stanu, pełnomocnik Rządu RP do Spraw Polonii i Polaków za Granicą zwracał uwagę na znaczenie współpracy – na różnych poziomach i w każdej możliwej formie – z młodzieżą polskiego pochodzenia. Jej zwornikiem jest i być powinno w przyszłości przekonanie o wartości jaką niesie za sobą „bycie Polakiem”. Unikalny zestaw cech i kodu kulturowego wyrażonych przez język i naszą historię. Ale też swoista wrażliwość na idee które konstytuowały naszą tolerację, solidarność oraz patriotyzm rozumiany z jednej strony jako miłość do ojczyzny, z drugiej zaś jako gotowość pomocy innym, w imię wyznawanych wartości. Z tego powodu historyczne postaci takie jak chociażby Chopin czy Skłodowska stają się uniwersalnym wzorem oraz powszechnie zrozumiałym ambasadorem polskości, na które możemy i powiniśmy się powoływać w dialogu kulturowym ze światem.

Dariusz Piotr Bonisławski, prezes Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”, odnosząc się do wieloletniej praktyki opieki nad Polonią, jaką sprawuje Stowarzyszenie powołane do tej misji 30 lat temu, stwierdził, że aktywność polonijna daje obopólne korzyści. Wzmocnienie więzi z ojczyzną poparte stosowną edukacją sprawia, że polskość staje się wartością rozpowszechnianą w miejscach zamieszkania naszych rodaków. Zaangażowanie na przykład w wolontariat czy polonijne projekty pozwala na zdobycie nowych, życiowo ważnych kompetencji – jak chociażby umiejętność współpracy z instytucjami wspierającymi propolską aktywność. Życie polonijne to również integracja środowisk polskich w skali całego świata. Przykłady owocnych znajomości pojawiają się po każdym przedsięwzięciu organizowanym przez „Wspólnotę Polska” – czy to imprezach sportowych, czy projektach edukacyjnych, nie mówiąc już o dedykowanych integracji projektach młodzieżowych. Ważnym jest, aby każde tego typu przedsięwzięcie angażowało do działania. Bierny odbiór nawet najbardziej atrakcyjnych treści jest nieefektywny.

Wspólnym mianownikiem zarówno poprzednich jak i podsumowującej konferencji jest postulat naturalnej zastępowalności pokoleniowej, który sprowadza sie do przejmowania zadań związanych z podtrzymywaniem polskości przez młodych. Mając na względzie, że wspólczesna młodzież niezależnie od nacji ma wyższe niż ich poprzednicy wymagania – tak pod względem atrakcyjności jak i meritum – wyzwaniem staje się wypracowanie, oczywiście w porozumieniu i współpracy z nimi – nowych form polonijnej współpracy.

Znaczenie organizacji polskich i polonijnych na świecie i w Polsce nie dość, że nie maleje, to wzrasta wraz z postępem cywilizacyjnym oraz nasilaniem się zjawisk globalizacyjnych, dla których odpowiedzią winien być nowoczesny patriotyzm oparty na narodowej, kulturowej świadomości, wysokich kompetencjach osobistych oraz wspólnocie wokół wartości tradycyjnie konstytuujących polskość.

Trochę statystyki

Odnosząc się statystycznie do cyklu konferencji warto zauważyć, że wzbudziły – co cieszy – bardzo duże zainteresowanie. Każdą z nich oglądało na żywo w przekazie internetowym w mediach społecznościowych oraz portalach Wspólnoty Polskiej ponad 4 tysiące osób, bezpośrednio uczestniczyło dzięki wideokonferencji każdorazowo ponad 100 osób, co daje imponującą liczbę ponad 16,5 tysiąca odbiorców.

W imieniu organizatorów – Klubu Studenta Polonijnego przy Stowarzyszeniu „Wspólnota Polska”, Forum Młodych Dyplomatów oraz Regionalnego Ośrodka Debaty Międzynarodowej w Olsztynie i Koła Naukowego „Prawo i Wschód” wyrażamy nadzieję, że zaowocuje to nowymi projektami, aktywnościami i przyciągnie osoby, które dotychczas nie angażowały się bezpośrednio w działalność polonijną.

Źródło: Stowarzyszeniu „Wspólnota Polska”
Na stronie Stowarzyszenia także można obejrzeć nagranie z debaty.

Anna Svetlova
Kulturoznawczyni, lektorka, tłumaczka. Urodziła się i wychowała się w Petersburgu. Absolwentka studiów komparatystycznych w Krakowie, doktorantka na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Więcej od tego autora

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Powiązane

Podcast "Z Polską na Ty"spot_img

Ostatnie wpisy

Polska Macierz Szkolna w Petersburgu zainaugurowała nowy rok edukacyjny 2021/2022 w dniu 27 września

Polska Macierz Szkolna w Petersburgu zainaugurowała nowy rok edukacyjny 2021/2022 w dniu 27 września.Podczas wakacji podopieczni wydorośleli i przystąpili do zajęć z nowymi siłami.W...

Konkurs #KTOTYJESTEŚ

3. edycja kampanii #KTOTYJESTEŚ - konkurs dla dziennikarzy polonijnychFundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie” ogłasza konkurs dla dziennikarzy polonijnych, realizowany w ramach 3. edycji kampanii...

Odcinek 2 – Mity o Polsce cz.2

https://anchor.fm/gazeta-petersburska/embedDruga część rozmowy o popularnych mitach o Polsce. Dowiecie się skąd w języku polskim jest tak dużo "psze" (co dla Polaków nie jest niczym...

Chcesz być na bieżąco?

Zapisz się na newsletter Gazety Petersburskiej